Kopya siteler gerçeğine birebir benziyor ama altı noktada ele veriyor. Linke tıklamadan önce iki saniyelik kontrol.
Sahte bir giriş sitesi, gerçek sayfanın görüntüsünü olduğu gibi kopyalar; renkler, yazı tipi ve düzen birebir aynıdır. Ayırt edici fark görünüşte değil, ayrıntıdadır: adresin yazımında, sertifika uyarısında ya da girişten sonra istenen fazladan bilgide saklıdır. Göze değil, bu üç noktaya bakmak gerekir. İşin can sıkıcı tarafı şu: kopyayı yapan taraf da bunu biliyor. O yüzden benzerliği değil, farkı aramayı öğrenmek işe yarıyor.
İlk işaret adresin yazımıdır. Kopya siteler genelde tek harf ya da tek rakam oynatır; benzer görünen bir karakteri değiştirir ya da sonuna fazladan bir ek koyar. İkinci işaret ise tarayıcının sertifika uyarısıdır. Gerçek adres uyarı vermeden açılır; "bağlantınız gizli değil" gibi bir ekran görüyorsan orada durmalısın. İkisi de iki saniyelik kontrol. Tıklamadan önce adrese bir bakmak, sonradan hesap kurtarmaya çalışmaktan çok daha ucuz.
Üçüncü işaret, girişten hemen sonra istenen fazladan bilgidir. Gerçek giriş ekranı senden kullanıcı adı ve şifre ister; kart bilgisi, kimlik fotoğrafı ya da şifre tekrarı istemez. Dördüncü işaret ise indirme yönlendirmesidir: site tarayıcıda çalışır, sana "uygulamamızı indirin" diyen bir ekran çıkıyorsa şüphelen. Bu ikisi birlikte görünüyorsa tereddüt etme. Sayfayı kapat ve adresi resmi duyuru kanalından yeniden al.
Beşinci işaret linkin nereden geldiğidir. Resmi duyuru kanalı dışından, özellikle arama sonucundaki sponsorlu bir bağlantıdan ya da elden ele dolaşan bir mesajdan geliyorsa risk yüksektir. Altıncı ve en net işaret ise şudur: giriş yaptın ama bakiyeni göremiyorsan, muhtemelen gerçek altyapıya değil bir kopyaya bağlandın. Altıncı işareti görürsen şifreni hemen değiştir. Doğru adrese girip aynı şifreyi kullanan bir kopyaya bilgi vermiş olabilirsin.
Şüphelendiğin an sayfayı kapat, hiçbir bilgi girme ve adresi resmi duyuru kanalından yeniden al. Zaten bilgi girdiysen ilk işin şifreni değiştirmek olsun; aynı şifreyi başka yerde kullanıyorsan orada da değiştir. Bu iki adım, zararın büyümesini durduran en hızlı müdahaledir. Uzun vadede en iyi korunma yolu, link aramayı tamamen bırakmaktır. Kısayol kuran biri, sahte linke tıklama fırsatını hiç bulmuyor.
Hemen gerçek adrese girip şifreni değiştir. Aynı şifreyi başka hesaplarda da kullanıyorsan oraları da güncelle; asıl risk buradan büyür. Ardından hesap hareketlerini kontrol et ve olağandışı bir şey görürsen destek hattına bildir.
Hayır, tek başına yeterli değildir. Kilit simgesi yalnızca bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin gerçek olduğunu değil. Sahte siteler de sertifika alabilir. Bu yüzden kilide değil, adresin yazımına ve linkin kaynağına bakmalısın.
Çünkü arama sonuçlarındaki üst sıralar reklamla satın alınabilir ve kopya siteler tam olarak bu boşluğu hedefler. Kullanıcı adres ararken en üsttekine tıklama eğilimindedir. Resmi duyuru kanalı bu riski baştan ortadan kaldırır.
Evet. Bilgisayarda linkin üzerine gelip sol altta beliren adresi okuyabilirsin; telefonda ise linke basılı tutunca önizleme çıkar. Adres beklediğinden farklıysa tıklama. Bu kontrol birkaç saniye sürer ve çoğu tuzağı daha tıklamadan eler.
Neredeyse tamamen ortadan kalkar. Kısayol seni doğrudan güncel adrese götürdüğü için ortada tıklayacağın bir link olmaz. Risk, ancak kısayolu baştan yanlış bir adresle kurarsan doğar; bu yüzden kurulumu resmi kanaldan aldığın linkle yap.
Güncel erişim gelişmelerini takip eden içerik ekibi. Adres değişimlerini, mobil erişim adımlarını ve güvenlik işaretlerini yeni başlayanların anlayacağı dilde yazıyor.